Việt Nam đứng trước cơ hội mở rộng chuỗi cung ứng lạnh

Chuỗi cung ứng lạnh – nền tảng cho tăng trưởng bền vững

Chuỗi cung ứng lạnh không đơn thuần là giải pháp, mà còn là nền tảng bảo đảm an toàn thực phẩm, dược phẩm và các sản phẩm nhạy cảm với điều kiện bảo quản. Việc duy trì nhiệt độ, độ ẩm và quy trình vận hành nghiêm ngặt không chỉ giúp bảo vệ người tiêu dùng mà còn tối ưu hóa hiệu suất sản xuất, hạn chế thất thoát sau thu hoạch. Điều này đặc biệt quan trọng với các mặt hàng xuất khẩu chủ lực như thủy sản, rau quả và dược phẩm.

Theo Inbound Logistics, các tiêu chuẩn về chuỗi cung ứng lạnh đang được nâng cao liên tục, đặc biệt trong lĩnh vực thực phẩm và y tế. Việc duy trì chất lượng trong toàn bộ quá trình từ sản xuất đến tiêu dùng trở thành thước đo năng lực cạnh tranh trên thị trường toàn cầu. Đối với Việt Nam, cải thiện chuỗi cung ứng lạnh chính là bước đi cần thiết để khẳng định vị thế trong các ngành xuất khẩu chiến lược.

Tính ứng dụng cao, triển vọng phát triển dài hạn

Hiện tại, chuỗi cung ứng lạnh tại Việt Nam chủ yếu phục vụ ba lĩnh vực: thực phẩm, dược phẩm và hàng hóa dễ hỏng. Với lợi thế là quốc gia xuất khẩu thủy sản lớn, cùng nguồn cung trái cây nhiệt đới phong phú, việc đầu tư vào chuỗi cung ứng lạnh không chỉ đảm bảo chất lượng hàng hóa mà còn gia tăng giá trị xuất khẩu, mở rộng thị phần trên thị trường quốc tế.

Trong lĩnh vực dược phẩm – đặc biệt là vaccine, việc duy trì nhiệt độ ổn định trong suốt chu trình vận chuyển đóng vai trò then chốt để bảo đảm hiệu quả sản phẩm. Đây cũng là lĩnh vực đòi hỏi những tiêu chuẩn nghiêm ngặt về kho lạnh, thiết bị vận chuyển và đội ngũ kỹ thuật cao.

Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất hiện nay là chi phí đầu tư ban đầu cao, yêu cầu kỹ thuật phức tạp và hệ thống hạ tầng chưa đồng bộ. Việc xây dựng kho lạnh đạt chuẩn, phương tiện vận chuyển chuyên dụng cùng các công nghệ theo dõi nhiệt độ liên tục đòi hỏi nguồn lực lớn – điều mà nhiều doanh nghiệp nội địa vẫn còn e ngại.

Cơ hội và thách thức cần đối mặt

Sức hút từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) cùng với xu hướng tiêu dùng toàn cầu ngày càng ưu tiên sản phẩm tươi ngon, an toàn là cơ hội lớn cho chuỗi cung ứng lạnh tại Việt Nam. Những mặt hàng có giá trị gia tăng cao như trái cây nhiệt đới, hải sản, thực phẩm chế biến hay dược phẩm đều đang được thị trường quốc tế săn đón.

Dù vậy, một trong những rào cản khiến doanh nghiệp Việt khó vươn xa chính là chi phí vận hành khá cao so với các quốc gia trong khu vực như Thái Lan hay Trung Quốc. Báo cáo từ SCMR chỉ ra rằng, mức độ hiện đại hóa và quy mô đầu tư vào logistics lạnh tại Việt Nam vẫn còn hạn chế, đặc biệt là thiếu hụt kho lạnh đạt chuẩn quốc tế và nguồn nhân lực chuyên môn cao. Nếu không giải quyết được bài toán này, Việt Nam sẽ khó tận dụng tối đa lợi thế từ các FTA cũng như nhu cầu thị trường toàn cầu.

Đầu tư kịp thời để nắm bắt cơ hội

Để không bỏ lỡ cơ hội này, các doanh nghiệp cần đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng kho lạnh, phương tiện chuyên dụng và công nghệ giám sát chuỗi lạnh hiện đại. Đồng thời, việc đào tạo và phát triển đội ngũ kỹ thuật viên có chuyên môn sâu cũng cần được chú trọng để nhằm bảo đảm vận hành hệ thống hiệu quả và đạt chuẩn.

Về phía nhà nước và các tổ chức hỗ trợ, việc xây dựng cơ chế khuyến khích đầu tư, tài trợ vốn vay ưu đãi hoặc hình thành một hệ thống chuỗi cung ứng lạnh cũng là những giải pháp cần thiết. Sự phối hợp chặt chẽ giữa khu vực công và tư sẽ là chìa khóa mở ra một hệ sinh thái logistics hiện đại, bền vững.

Chuỗi cung ứng lạnh không chỉ là công cụ giúp Việt Nam cải thiện năng lực xuất khẩu, mà còn là nền tảng để phát triển kinh tế xanh – bền vững trong dài hạn. Đầu tư đúng hướng, đồng bộ và kịp thời chính là điều kiện tiên quyết để ngành logistics Việt Nam không “lỡ nhịp” trên đường đua hội nhập toàn cầu.

Nguồn: Vietnam Logistics Review