Nâng tầm phát triển bền vững thông qua công nghiệp thông minh

Sở hữu vị trí chiến lược cùng tốc độ chuyển đổi số nhanh, việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ trong sản xuất mang đến cho thành phố cơ hội vươn lên thành trung tâm sản xuất thông minh của khu vực.

Ông Võ Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Khu công nghiệp TP.HCM (HBA), cho biết Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; cùng Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân đã tạo nền tảng quan trọng, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế Việt Nam. Trên cơ sở đó, HBA định hướng tuyên truyền, vận động doanh nghiệp chuyển đổi sang mô hình sản xuất thông minh và phát triển các khu công nghiệp thông minh theo hướng bền vững.

Theo ông Thân, đây vừa là cơ hội vừa là thách thức, đòi hỏi doanh nghiệp phải có cái nhìn dài hạn để bắt nhịp xu thế sản xuất hiện đại, tận dụng lợi thế sẵn có, mở rộng hợp tác và hình thành cộng đồng doanh nghiệp mạnh, góp phần vào sự phát triển kinh tế quốc gia trong giai đoạn mới.

Hiện TP.HCM có hơn 60 khu chế xuất, khu công nghiệp và khu công nghệ cao đang hoạt động. Việc chuyển đổi mô hình từ khu công nghiệp truyền thống sang khu công nghiệp thông minh trở nên cấp bách trong bối cảnh yêu cầu phát triển xanh và bền vững ngày càng rõ nét.

Sản xuất thông minh đã trở thành xu thế chủ đạo của nền công nghiệp hiện đại khi Việt Nam hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, đối mặt với yêu cầu giảm phát thải, tăng hiệu quả sử dụng tài nguyên và thúc đẩy chuyển đổi xanh.

Ông Chế Văn Trung, Giám đốc Khu công nghiệp Cát Lái, nhận định nhiều khu công nghiệp truyền thống được xây dựng từ lâu đang bộc lộ hạn chế về hạ tầng, hiệu quả sử dụng đất và mức độ kết nối công nghệ. Điều này ảnh hưởng đến khả năng thu hút đầu tư chất lượng cao và tuân thủ yêu cầu về môi trường, cũng như khả năng tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Do đó, mô hình khu công nghiệp thế hệ mới – tích hợp sản xuất, đô thị, dịch vụ và logistics; ứng dụng công nghệ số; phát triển kinh tế tuần hoàn; và tuân thủ tiêu chuẩn ESG – là hướng đi tất yếu để nâng cấp năng lực nội sinh và đảm bảo phát triển bền vững.

Trên hành trình trở thành trung tâm sản xuất thông minh của khu vực, TP.HCM lựa chọn chiến lược kết hợp giữa chuyển đổi công nghiệp và phát triển bền vững. Thành phố không chạy theo phong trào “công xưởng xanh”, mà tập trung định vị lại vai trò của mình trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, việc đầu tư vào hạ tầng logistics hiện đại, thông minh và kết nối đồng bộ là yêu cầu then chốt. Hệ thống cảng biển, sân bay và các khu công nghiệp thông minh sẽ giúp giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút mạnh mẽ các doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, nơi tốc độ và hiệu quả chuỗi cung ứng quyết định lợi thế chiến lược, logistics cùng sản xuất thông minh là hai yếu tố trọng tâm giúp TP.HCM thu hút đầu tư công nghệ cao và phát triển công nghiệp bền vững.

Các chuyên gia cũng cho rằng xu hướng chuyển dịch sản xuất tại Việt Nam và TP.HCM tất yếu sẽ gắn với việc di dời các cơ sở sản xuất ra khỏi đô thị để tập trung vào những khu công nghiệp thế hệ mới – nơi đảm bảo đồng bộ hạ tầng, công nghệ và tiêu chuẩn phát triển bền vững. Đây không chỉ là giải pháp giảm áp lực đô thị, hạn chế ô nhiễm và nâng cao hiệu quả sử dụng đất, mà còn là cơ hội để doanh nghiệp nâng cấp công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA), quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất thông minh – bền vững đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn và ổn định. Doanh nghiệp đang đối mặt với nhu cầu tăng tốc số hóa, đổi mới công nghệ và tuân thủ tiêu chuẩn ESG, do đó việc mở rộng các kênh dẫn vốn minh bạch và linh hoạt là vô cùng quan trọng.

Sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp sản xuất với hệ sinh thái tài chính – từ ngân hàng, thị trường chứng khoán đến các tổ chức tài chính quốc tế – sẽ là yếu tố then chốt giúp TP.HCM và Việt Nam đẩy nhanh quá trình hiện đại hóa sản xuất gắn với phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.

Nguồn: Nhân Dân