Mở rộng mạng lưới phân phối, tạo thêm dư địa cho xuất khẩu Việt Nam

Chế biến cá tra phục vụ xuất khẩu. (Nguồn: Thanh Liêm - Đại Biểu Nhân Dân)

Mở rộng kênh phân phối, tăng sức cạnh tranh

9 tháng năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt khoảng 5.925,7 nghìn tỷ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ. Kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 888,02 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 434,30 tỷ USD, tăng 24,5%.

Tuy nhiên, khu vực kinh tế trong nước mới đạt 83,89 tỷ USD xuất khẩu, tăng 7,5%, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài chiếm 80,7% tổng kim ngạch. Điều này cho thấy dư địa để doanh nghiệp Việt Nam nâng năng lực xuất khẩu và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng vẫn còn lớn.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu liên tục biến động, đa dạng hóa thị trường và kênh phân phối giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước thay đổi về nhu cầu, chính sách và vận chuyển. Thị trường nội địa có thể tạo nền tảng về nguồn hàng và mạng lưới cung ứng, trong khi xuất khẩu mở rộng thị trường và thúc đẩy doanh nghiệp nâng chất lượng sản phẩm.

Đáng chú ý, thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở thêm cơ hội tiếp cận người mua quốc tế. Tuy nhiên, hiệu quả xuất khẩu trực tuyến vẫn phụ thuộc vào khả năng kết nối với logistics, hệ thống phân phối và các điều kiện tiếp cận từng thị trường.

Kết nối phân phối với logistics và thương mại điện tử

Việt Nam đã triển khai nhiều chính sách liên quan đến xuất khẩu, logistics và thương mại điện tử. Vấn đề đặt ra hiện nay là tăng tính liên kết giữa sản xuất trong nước, hệ thống phân phối, logistics và các kênh bán hàng quốc tế.

Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện quy định về phân phối đa kênh, xuất xứ hàng hóa, thương mại điện tử và logistics, đồng thời xử lý những điểm còn chồng chéo để giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Với các đơn hàng xuyên biên giới, những vấn đề như hàng gửi trực tiếp, kho hàng ở nước ngoài, hàng hoàn trả và chứng từ điện tử cần được hướng dẫn rõ. Quy định về xuất xứ cũng cần minh bạch theo từng thị trường và hiệp định thương mại, vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp vừa hạn chế gian lận xuất xứ.

Cùng với thể chế, cần tăng kết nối giữa nhà sản xuất Việt Nam với nhà nhập khẩu, hệ thống bán lẻ nước ngoài và các nền tảng thương mại điện tử. Các doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và cơ sở sản xuất địa phương có thể liên kết qua hiệp hội hoặc doanh nghiệp đầu mối để hình thành nguồn cung ổn định, đáp ứng yêu cầu về quy mô và chất lượng.

Thông tin từ nhà phân phối và người mua quốc tế cũng cần được chuyển về doanh nghiệp và vùng sản xuất để điều chỉnh sản phẩm theo nhu cầu thị trường. Hiệu quả không chỉ nằm ở việc mở thêm thị trường mà còn ở khả năng duy trì đơn hàng và nâng giá trị xuất khẩu.

Phát triển logistics cho xuất khẩu trực tuyến

Thương mại điện tử xuyên biên giới cần được phát triển song song với hệ thống logistics phù hợp. Hạ tầng logistics cần kết nối vùng sản xuất với trung tâm phân phối, cửa khẩu, cảng biển và cảng hàng không, đồng thời tăng khả năng kết nối giữa các phương thức vận tải.

Các dịch vụ như gom hàng, kho dùng chung, chuỗi lạnh và hoàn tất đơn hàng cần được phát triển để phục vụ cả thị trường trong nước và quốc tế. Với thương mại điện tử xuyên biên giới, cần chú trọng thêm khả năng xử lý lô hàng nhỏ, hàng hoàn trả và kết nối với mạng lưới phân phối tại nước ngoài.

Việc nâng cao hiệu quả Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN và các dịch vụ công liên quan cũng có ý nghĩa quan trọng trong giảm thời gian, chi phí thủ tục cho doanh nghiệp. Các quy trình nên hướng tới hạn chế việc cung cấp lại dữ liệu đã được tiếp nhận hợp pháp và tăng kiểm tra theo phương thức quản lý rủi ro.

Về dài hạn, cần tăng kết nối giữa dữ liệu xuất nhập khẩu, logistics, xúc tiến thương mại và thương mại điện tử theo quy định pháp luật, đồng thời bảo đảm bí mật kinh doanh và dữ liệu cá nhân.

Việc triển khai cũng cần đi vào từng ngành hàng và thị trường cụ thể, xác định rõ những điểm nghẽn về quy định, phân phối và logistics. Từ đó, lựa chọn các chuỗi hàng có nhu cầu thực tế để hỗ trợ kết nối với nhà phân phối, thúc đẩy xuất khẩu trực tuyến và theo dõi hiệu quả thông qua thời gian, chi phí tiếp cận thị trường và khả năng duy trì đơn hàng.

Khi thị trường, phân phối và logistics được kết nối đồng bộ, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có thêm điều kiện mở rộng kênh bán hàng, tiếp cận người mua quốc tế và nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nguồn: Đại Biểu Nhân Dân