Thúc đẩy phát triển logistics – Gỡ bỏ rào cản để bứt phá

Tuy nhiên, dù tiềm năng lớn, ngành logistics vẫn còn tồn tại nhiều điểm nghẽn về hạ tầng, dịch vụ hỗ trợ, quy mô phát triển và cơ chế chính sách. Việc tháo gỡ những hạn chế này là yêu cầu cấp thiết nhằm giúp doanh nghiệp giảm chi phí, tăng hiệu quả và củng cố năng lực cạnh tranh thông qua hợp tác và đổi mới nội tại.

Ngành mũi nhọn trong phát triển kinh tế

Theo Hiệp hội Logistics Việt Nam, hiện cả nước có hơn 40.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này, bao gồm doanh nghiệp nội địa vừa và nhỏ, các tập đoàn quốc tế cũng như nhiều công ty vận tải truyền thống chuyển mình thành nhà cung cấp dịch vụ logistics tích hợp. Việt Nam hiện dẫn đầu khu vực ASEAN về số lượng doanh nghiệp logistics được cấp phép hoạt động tại Mỹ, đồng thời xếp thứ 11 trong nhóm 50 thị trường logistics mới nổi toàn cầu theo bảng xếp hạng Agility 2022.

Logistics ngày càng khẳng định vai trò trọng yếu trong cơ cấu kinh tế quốc dân. Khi quy mô sản xuất và hoạt động xuất nhập khẩu tăng lên, nhu cầu logistics cũng phát triển tương ứng, đóng góp đáng kể cho tăng trưởng kinh tế. Trung bình mỗi năm, ngành logistics Việt Nam tăng trưởng khoảng 14–16%, đóng góp 4–5% GDP.

Theo ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), logistics chính là “sợi dây kết nối” của nền kinh tế. Một nền kinh tế chỉ có thể vận hành trơn tru khi chuỗi logistics hoạt động thông suốt, đồng bộ. Càng về sau, logistics càng trở thành phần không thể thiếu trong hoạt động của hầu hết các ngành hàng và dịch vụ.

Dù vậy, thực tế cho thấy ngành vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Hạ tầng giao thông, thương mại và công nghệ thông tin tại nhiều địa phương vẫn chưa đồng bộ, khiến chi phí logistics còn cao và chất lượng dịch vụ chưa thật sự ổn định. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Ông Nguyễn Duy Hưng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Xuất nhập khẩu Đồng Nai, cho biết đa phần doanh nghiệp logistics trong nước có quy mô vừa và nhỏ, hạn chế về vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản trị. Trình độ nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu quốc tế, trong khi cơ chế và chính sách còn bất cập. Đây chính là những yếu tố cần được tháo gỡ để thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ và bền vững hơn cho ngành.

Theo định hướng của Sở Công Thương Đồng Nai, mục tiêu đến năm 2050, ngành logistics địa phương sẽ trở thành trung tâm logistics toàn cầu, với hệ thống hạ tầng hiện đại, liên kết chặt chẽ giữa các khu vực, tạo giá trị cộng hưởng tối đa. Đồng Nai hướng tới phát triển vận tải đa phương thức cùng dịch vụ logistics chất lượng cao, dựa trên các trung tâm logistics cấp vùng và cấp tỉnh hiện đại.

Đồng Nai – Điểm sáng phát triển hạ tầng logistics

Với lợi thế về quy mô khu công nghiệp hàng đầu cả nước và mạng lưới hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia, Đồng Nai đang trở thành địa phương năng động trong lĩnh vực logistics. Đặc biệt, Cảng hàng không quốc tế Long Thành được xem là “thỏi nam châm” thu hút đầu tư, tạo cú hích lớn cho phát triển dịch vụ logistics và chuỗi cung ứng của vùng.

Từ tiềm năng sẵn có, nhiều doanh nghiệp cho rằng Đồng Nai cần sớm có chính sách cụ thể để logistics thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp mạnh mẽ vào tăng trưởng địa phương.

Ông Phan Anh Tuấn, Giám đốc Công ty cổ phần Tân Cảng Long Bình, nhấn mạnh: Đồng Nai nên xác định logistics là một trong những ngành trọng tâm trong chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Đồng thời, tỉnh cần tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số và điện tử hóa quy trình quản lý, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.

Thực tế, trong những năm gần đây, Đồng Nai đã chủ động quy hoạch và định hướng ngành logistics theo hướng hiện đại, tập trung và chuyên môn hóa cao. Dự kiến, 4 trung tâm logistics quy mô lớn sẽ được xây dựng trên địa bàn tỉnh, phục vụ trực tiếp cho các nhà sản xuất trong nước và quốc tế, đặc biệt khai thác tối đa lợi thế từ sân bay Long Thành và các dự án hạ tầng lân cận.

Mới đây, Sở Công Thương phối hợp cùng doanh nghiệp logistics đã thống nhất kế hoạch thành lập Hiệp hội Logistics Đồng Nai, dự kiến tổ chức Đại hội lần thứ I vào tháng 12-2025.

Theo ông Trần Dương Hùng, Phó Giám đốc Sở Công Thương, Đề án phát triển hạ tầng logistics Đồng Nai đang được cập nhật để phù hợp với quy hoạch vùng sau khi sáp nhập địa giới hành chính với Bình Phước. Ông cho rằng, để đảm bảo tính đồng bộ và phát huy vai trò điều phối, cộng đồng doanh nghiệp và Hiệp hội Logistics Đồng Nai cần bám sát thế mạnh địa phương, tăng cường kết nối với chính quyền, đồng thời góp ý xây dựng chính sách phát triển logistics hiện đại, gắn kết chặt chẽ với chuỗi cung ứng sản xuất của vùng và cả nước.

Nguồn: Báo Mới