Tp. Hồ Chí Minh mở rộng không gian phát triển kinh tế biển

Không gian mới của Tp. Hồ Chí Minh trải dài từ Cần Giờ, Bình Khánh, An Thới Đông qua Phú Mỹ, Châu Đức, Bà Rịa, Vũng Tàu đến Long Hải, Xuân Sơn, cùng khoảng 177.000 ha đất liền. Đây là nguồn lực lớn, nhưng để chuyển hóa thành động lực tăng trưởng cần một cách tiếp cận mới về quy hoạch, hạ tầng và phân bổ không gian kinh tế.

Quy hoạch lại không gian kinh tế biển

Một trong những yêu cầu được đặt ra là nghiên cứu Quy hoạch chung Khu kinh tế biển Tp. Hồ Chí Minh (MEZ) tỷ lệ 1/5000 sau khi Quy hoạch tổng thể giai đoạn 2025-2050 được phê duyệt. Quy hoạch không chỉ xác định danh mục dự án mà cần đồng thời hình thành danh mục cơ hội đầu tư, tạo cơ sở huy động nguồn lực từ sớm.

Thực tế cho thấy hạ tầng chưa theo kịp tiềm năng, hiệu quả khai thác không gian ven biển và mặt nước còn hạn chế, trong khi việc phân bổ đất nông nghiệp sau sáp nhập cần được tổ chức lại. Vì vậy, thay vì tiếp tục mở rộng quy mô, Tp. Hồ Chí Minh cần tập trung nâng năng suất, tăng tỷ trọng các ngành có giá trị gia tăng cao và hình thành những động lực tăng trưởng mới.

8 trụ cột của kinh tế biển Tp. Hồ Chí Minh

Không gian kinh tế biển có thể được tổ chức theo 8 nhóm ngành chính gồm: Cảng biển và logistics, Vận tải biển, Tài chính, pháp lý và dịch vụ hàng hải, Công nghệ hàng hải, Năng lượng và công nghệ môi trường biển, Du lịch và dịch vụ biển, Thủy hải sản và kinh tế sinh học biển, Công nghiệp hỗ trợ và dịch vụ dầu khí.

Trong đó, Tp. Hồ Chí Minh giữ vai trò dẫn dắt về cảng nước sâu, trung chuyển quốc tế, tài chính - pháp lý, thương mại hàng hải, trụ sở doanh nghiệp và R&D. Các khu vực lân cận phát huy lợi thế bổ trợ về công nghiệp, năng lượng, logistics, du lịch và dịch vụ.

Hạ tầng phải đi trước một bước

Để nâng hiệu quả kinh tế biển, hạ tầng cần được tổ chức theo hướng kết nối trực tiếp các tuyến huyết mạch với khu cảng, đồng thời tách dòng giao thông công nghiệp khỏi giao thông đô thị và du lịch.

Các cụm công nghiệp, sản xuất và logistics nên được bố trí gần cảng để giảm chi phí vận chuyển, hạn chế áp lực lên đô thị và tăng khả năng kết nối với mạng lưới quốc tế, trong đó có sân bay Long Thành.

Không gian biển cũng cần được phân vùng rõ theo chức năng như hàng hải, điện gió, dầu khí, khai thác cát, bảo tồn, quốc phòng và lưu trữ CO₂. Cùng với đó, việc tích hợp hệ thống điện - khí - năng lượng gió - carbon có thể tạo nền tảng cho trung tâm năng lượng sạch giá trị cao, trong đó hạ tầng dầu khí và điều kiện địa chất biển được tận dụng cho các dự án thu giữ và lưu trữ carbon (CCS).

Tái cấu trúc du lịch biển

Hơn 400 km bờ biển mở ra dư địa lớn để Tp. Hồ Chí Minh xây dựng chuỗi sản phẩm du lịch biển có giá trị cao, thay vì chỉ khai thác du lịch nghỉ dưỡng truyền thống.

Các hướng phát triển gồm du thuyền, đăng kiểm và bảo dưỡng du thuyền, thể thao nước; tàu biển quốc tế theo mô hình cảng nhà (homeport) kết nối sân bay Long Thành; MICE, golf, kinh tế đêm, phố đi bộ và các lễ hội quốc tế.

Tại Cần Giờ, du lịch sinh thái ngập mặn có thể gắn với nghiên cứu khoa học, bảo tồn và tín chỉ carbon, qua đó kết hợp phát triển kinh tế với bảo vệ hệ sinh thái.

Với lợi thế về cảng biển, năng lượng, công nghiệp, logistics, du lịch và hệ sinh thái biển, TP.HCM có cơ sở để hình thành một không gian kinh tế biển đa ngành và liên kết vùng. Vấn đề quan trọng là sớm cụ thể hóa tầm nhìn bằng quy hoạch thống nhất, hạ tầng đồng bộ và cơ chế huy động nguồn lực phù hợp.

Nguồn: Sài Gòn Giải Phóng Online