Tp. Hồ Chí Minh cần phân vai, tăng kết nối sau khi 29 xã chuyển thành phường

Chuyển từ quản lý địa bàn sang quản trị đô thị

Xã và phường đều là đơn vị hành chính cấp xã với thẩm quyền quản lý nhà nước cơ bản tương đương. Vì vậy, việc chuyển thành phường không đồng nghĩa với việc tự động tăng nguồn lực hay thẩm quyền.

Giá trị quan trọng hơn nằm ở việc đồng bộ mô hình quản trị với quá trình đô thị hóa. Các phường mới sẽ phải quản lý không gian có mật độ dân cư, hoạt động kinh tế và nhu cầu hạ tầng ngày càng cao, đòi hỏi năng lực tốt hơn về quy hoạch, đất đai, xây dựng, giao thông, môi trường và dịch vụ công.

Cùng với phân cấp, địa phương cần được bảo đảm về nhân lực, ngân sách, công nghệ và dữ liệu để thực hiện nhiệm vụ, đồng thời nâng cao trách nhiệm giải trình trong quản lý đô thị.

Phân vai để phát huy lợi thế từng khu vực

Sau khi Tp. Hồ Chí Minh được hình thành trên cơ sở hợp nhất Tp. Hồ Chí Minh, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, không gian phát triển mới hội tụ nhiều lợi thế về tài chính, thương mại, công nghệ, công nghiệp, cảng biển, logistics, năng lượng và du lịch.

Trong cấu trúc này, các phường không nên phát triển theo cùng một mô hình. Những khu vực nằm trong vành đai công nghiệp có thể tập trung vào công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và dịch vụ kỹ thuật.

Các địa bàn gắn với cảng biển, đường cao tốc, đường vành đai và đầu mối vận tải có thể phát triển logistics cảng biển, kho vận, trung tâm phân phối và dịch vụ xuất nhập khẩu. Trong khi đó, khu vực ven biển có điều kiện phát triển du lịch, nghỉ dưỡng và kinh tế đêm; các địa bàn có sông nước, rừng và không gian xanh có thể phát triển dịch vụ sinh thái và nông nghiệp công nghệ cao.

Việc phân vai giúp các địa phương bổ trợ lẫn nhau, hạn chế đầu tư dàn trải và cạnh tranh nguồn lực không cần thiết.

Nguồn: Sài Gòn Giải Phóng Online

Kết nối hạ tầng để hình thành chuỗi giá trị chung

Để các phường phát huy hiệu quả vai trò mới, Tp. Hồ Chí Minh cần chuyển từ quy hoạch theo địa giới cũ sang quy hoạch theo chức năng và chuỗi giá trị. Quy hoạch đô thị, đất đai, công nghiệp, cảng biển, logistics, du lịch và nhà ở cần được đặt trong một tổng thể thống nhất.

Hạ tầng giao thông giữ vai trò kết nối các khu công nghiệp, cảng biển, sân bay và trung tâm dịch vụ. Các tuyến vành đai, cao tốc, đường sắt và đường thủy cần được phát triển đồng bộ, đồng thời xử lý các điểm nghẽn tại khu vực giáp ranh để bảo đảm hiệu quả của toàn hành lang kinh tế.

Bên cạnh giao thông, hạ tầng số và dữ liệu dùng chung cũng cần được chú trọng. Dữ liệu về đất đai, dân cư, quy hoạch, đầu tư, giao thông và môi trường cần được chuẩn hóa, cập nhật và chia sẻ giữa các địa phương.

Lấy chất lượng sống làm thước đo

Chuyển xã thành phường chỉ tạo ra giá trị thực sự khi đi cùng với sự cải thiện về chất lượng sống và cơ hội phát triển của người dân.

Các phường mới cần có chương trình phát triển cụ thể về giao thông, thoát nước, trường học, y tế, nhà ở, cây xanh và không gian công cộng theo quy mô dân số tương lai. Đồng thời, đào tạo nghề, chuyển đổi sinh kế và kết nối việc làm sẽ giúp người dân thích ứng với quá trình đô thị hóa và tham gia vào các ngành kinh tế mới.

Nguồn: Sài Gòn Giải Phóng Online