Tầm nhìn và chiến lược phát triển Việt Nam thành Quốc gia thương mại tự do

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, chuyên gia kinh tế TS. Nguyễn Minh Phong cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu này, cần nhận thức rõ sự khác biệt giữa hiệp định thương mại tự do (FTA), khu thương mại tự do (FTZ) và Quốc gia thương mại tự do. Trong đó, Quốc gia thương mại tự do phản ánh trình độ phát triển cao hơn của tự do hóa thương mại, khi các yếu tố như thể chế minh bạch, môi trường kinh doanh thuận lợi, hạ tầng thương mại – logistics hiện đại và năng lực cạnh tranh quốc gia được hội tụ ở mức độ sâu và rộng.

Theo TS. Nguyễn Minh Phong, trong bối cảnh thế giới vừa tiếp tục tự do hóa thương mại, vừa gia tăng bảo hộ và phân mảnh thị trường, quốc gia thành công không phải là quốc gia đóng cửa hay mở cửa một cách cực đoan, mà là quốc gia biết mở cửa thị trường một cách chủ động, có chọn lọc, đồng thời giữ vững năng lực tự chủ và quản trị rủi ro.

Đối với Việt Nam – một nền kinh tế có độ mở cao và mạng lưới FTA rộng khắp – việc định hình tầm nhìn trở thành Quốc gia thương mại tự do là bước đi táo bạo nhưng có cơ sở thực tiễn. Nếu được triển khai bài bản, chiến lược này sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho cải cách thể chế, thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao và nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực, qua đó thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững.

Ở cấp độ hiện đại, Quốc gia thương mại tự do không chỉ dừng lại ở việc thực thi các cam kết hội nhập hay cắt giảm thuế quan, mà đòi hỏi xây dựng một hệ sinh thái thương mại tự do toàn diện, gắn tự do hóa thương mại với an ninh kinh tế, chuỗi cung ứng, tiêu chuẩn môi trường – xã hội, chuyển đổi số và năng lực thực thi chính sách.

TS. Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh vai trò kiến tạo của Nhà nước trong việc hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phát triển hạ tầng logistics, thúc đẩy thương mại số và thương mại xanh, đồng thời đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Song song với đó, doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh, chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, số và bền vững, tăng cường liên kết chuỗi và đồng hành cùng Nhà nước trong quá trình hoàn thiện thể chế.

Với nền tảng là một nền kinh tế mở và quyết tâm cải cách mạnh mẽ, Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để từng bước hiện thực hóa tầm nhìn trở thành Quốc gia thương mại tự do hiện đại và bền vững. Tuy nhiên, lộ trình cần được thiết kế thận trọng, có bước đi phù hợp, bảo đảm mở cửa thị trường đi đôi với nâng cao năng lực nội tại và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Nguồn: Báo Công Thương