Đóng góp nổi bật của hệ thống cảng biển tại Tp. Hồ Chí Minh

Ba “cửa ngõ” chiến lược vươn ra thế giới

Trong danh sách các dự án đáng chú ý, có ba công trình tổng vốn đầu tư lên đến hàng trăm nghìn tỷ đồng, đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế biển. Bao gồm: cảng Cái Mép Gemadept - Terminal Link giai đoạn 2 thuộc cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, dự án cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ giai đoạn 1, cùng với cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ.

Cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải với hệ thống bến cảng hiện đại, tiếp nhận tàu trọng tải lớn (Nguồn: Ngọc Giang - Người Lao Động)

Cảng Cái Mép Gemadept - Terminal Link được quy hoạch với tổng chiều dài cầu bến chính 1.150 m trên diện tích 93 ha, trong đó có hơn 21 ha mặt nước. Ở giai đoạn 1, cảng đã đưa vào khai thác với 800 m cầu bến, có thể tiếp nhận tàu lên tới 232.000 tấn.

Sang giai đoạn 2, dự án tiếp tục mở rộng thêm 285 m cầu cảng chính và 359 m cầu cảng thượng lưu, cho phép đón tàu có tải trọng đến 250.000 DWT. Tổng vốn đầu tư giai đoạn này gần 8.400 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào quý IV/2027, nâng công suất toàn cảng lên hơn 3 triệu TEU mỗi năm.

Đối với cảng Cái Mép Hạ giai đoạn 1, dự án xây dựng hai cầu cảng dài 900 m phục vụ tàu 250.000 DWT cùng hệ thống bến sà lan dài hơn 1.000 m. Công suất thiết kế đạt khoảng 2 triệu TEU/năm, với tổng vốn đầu tư hơn 14.800 tỷ đồng.

Trong khi đó, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ có quy mô đặc biệt lớn với diện tích 571 ha, tổng chiều dài cầu cảng chính khoảng 7.465 m. Dự án có khả năng tiếp nhận tàu container trên 250.000 DWT, công suất thiết kế lên đến 21 triệu TEU/năm, tổng vốn đầu tư gần 129.000 tỷ đồng (tương đương 5 tỷ USD).

Chuẩn bị bài bản cho chiến lược dài hạn

Ba dự án trọng điểm này được kỳ vọng sẽ góp phần giúp Tp. Hồ Chí Minh và cả nước đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, đồng thời nâng tầm vị thế ngành khai thác cảng và logistics Việt Nam trên bản đồ khu vực và thế giới.

Đề án phát triển kinh tế biển Tp. Hồ Chí Minh hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển quốc gia đã được hoàn thiện trên cơ sở tiếp thu ý kiến từ các bộ, ngành Trung ương và đang chờ trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Trong quá trình triển khai, UBND TP.HCM đã giao các sở, ngành liên quan phối hợp xây dựng kế hoạch hành động cụ thể. Trọng tâm là thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển, đồng thời rà soát và đồng bộ các quy hoạch liên quan.

Định hướng phát triển được đặt trong tổng thể các quy hoạch lớn như Quy hoạch không gian biển quốc gia giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến 2050 và quy hoạch khai thác bền vững tài nguyên vùng bờ.

Song song đó, thành phố cũng chú trọng phát triển hệ thống logistics thông minh, cụm cảng hiện đại và mạng lưới vận tải liên vùng, hình thành chuỗi cung ứng hiệu quả.

Hướng đến hệ sinh thái cảng biển hiện đại và bền vững

Theo các chuyên gia, để các dự án cảng biển phát huy tối đa hiệu quả, việc quy hoạch cần đảm bảo tính đồng bộ, tránh trùng lặp chức năng và cạnh tranh nội bộ. Khi mỗi cảng có vai trò rõ ràng, toàn hệ thống sẽ vận hành trơn tru, nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa xuất nhập khẩu.

Bên cạnh đầu tư hạ tầng, Tp. Hồ Chí Minh cũng cần hướng đến mô hình cảng biển xanh, ứng dụng công nghệ hiện đại trong quản lý và vận hành. Đồng thời, cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian triển khai dự án cũng là yếu tố then chốt.

Ở góc độ quy hoạch đô thị, việc phát triển cảng biển phải gắn liền với hệ thống giao thông kết nối như đường vành đai, cao tốc và mạng lưới vận tải hàng hóa liên vùng. Đặc biệt, khi kết nối hiệu quả với các tuyến Vành đai 3 và Vành đai 4, Tp. Hồ Chí Minh sẽ có thêm nền tảng vững chắc để trở thành trung tâm kinh tế biển hàng đầu cả nước.

Hiện nay, các cơ quan chức năng đang tích cực tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, đẩy nhanh tiến độ để sớm triển khai các dự án, đồng thời chuẩn bị cho các sự kiện quan trọng như lễ khởi động và công bố đối tác chiến lược của dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ.

Nguồn: Người Lao Động